API và REST là gì
🎯 Mục tiêu học: hiểu API, resource, endpoint là gì, và REST khác gì với việc chỉ "dùng HTTP + JSON" — nền tảng bắt buộc trước khi học cách test.
Khái niệm cốt lõi
API (Application Programming Interface) là tập hợp quy tắc cho phép 2 hệ thống giao tiếp với nhau — ví dụ ứng dụng bán hàng gọi tới hệ thống kho để kiểm tra tồn kho.
Resource (tài nguyên) là một đối tượng dữ liệu mà API thao tác lên — ví dụ 1 đơn hàng, 1 khách hàng. Mỗi resource thường có 1 endpoint riêng — ví dụ /v1/orders/ORD1003 đại diện cho đúng 1 đơn hàng.
REST (Representational State Transfer) là kiểu kiến trúc phổ biến nhất hiện nay để thiết kế API, dựa trên các ràng buộc: giao tiếp qua HTTP, mỗi resource có URL riêng, dùng đúng HTTP method theo ngữ nghĩa (xem Chương 2), và stateless — mỗi request phải chứa đủ thông tin để server xử lý, server không lưu trạng thái phiên làm việc giữa các request.
So sánh nhanh 3 kiểu API phổ biến
| Kiểu | Đặc điểm chính | Khi test cần chú ý |
|---|---|---|
| REST | Mỗi resource 1 URL, dùng HTTP method theo ngữ nghĩa | Test theo từng method (Chương 2), theo status code chuẩn |
| GraphQL | 1 endpoint duy nhất, client tự chọn field cần lấy trong query | Test theo query/mutation gửi lên, không theo URL path |
| SOAP | Dùng XML, có chuẩn WSDL mô tả nghiêm ngặt | Test theo đúng schema XML, ít gặp trong hệ thống mới |
📌 Ghi nhớ
API = cách 2 hệ thống giao tiếp. Resource = đối tượng dữ liệu, mỗi resource có 1 endpoint. REST = kiểu kiến trúc phổ biến nhất, không phải cứ HTTP+JSON là REST.
📖 Thuật ngữ Anh–Việt (mục này)
Đề thi dùng thuật ngữ tiếng Anh — nhớ đúng cụm bên trái. Bấm 🔊 để nghe từng từ, hoặc "Đọc tất cả" để nghe lần lượt Anh → (vài giây) → Việt.
| Thuật ngữ (EN) | Nghĩa & ghi nhớ nhanh |
|---|---|
| API | Application Programming Interface — quy tắc cho 2 hệ thống giao tiếp |
| REST | Representational State Transfer — kiểu kiến trúc API phổ biến dựa trên HTTP |
| Resource | Tài nguyên — đối tượng dữ liệu API thao tác lên (vd 1 đơn hàng) |
| Endpoint | Địa chỉ URL đại diện cho 1 resource hoặc 1 hành động |
| Stateless | Không lưu trạng thái — mỗi request phải tự chứa đủ thông tin để xử lý |
| Client-server | Mô hình client gửi request, server xử lý và trả response |
📎 Nội dung do maiqai.com biên soạn dựa trên nguyên tắc REST phổ biến, không sao chép nguyên văn từ nguồn nào.